Psychoza opisuje sposób doświadczania rzeczywistości
Urojenia to silnie utrwalone przekonania, które nie wynikają po prostu z odmiennej opinii. Omamy oznaczają doświadczenia zmysłowe bez odpowiadającego im bodźca zewnętrznego. Może też pojawić się dezorganizacja myślenia i zachowania. Objawy te mają różne nasilenie i nie wszystkie muszą występować jednocześnie.
Psychoza może mieć różne przyczyny
Objawy psychotyczne występują w schizofrenii, ale także w niektórych zaburzeniach nastroju, po substancjach psychoaktywnych, w związku z lekami albo niektórymi chorobami neurologicznymi i somatycznymi. Z tego powodu pierwszy epizod psychozy wymaga szerokiej oceny, a nie jedynie dopasowania objawów do nazwy zaburzenia.
Schizofrenia to szerszy obraz kliniczny
W rozpoznaniu bierze się pod uwagę charakter i czas trwania objawów, funkcjonowanie oraz przebieg problemu. Oprócz objawów psychotycznych mogą występować trudności z motywacją, ekspresją emocji, organizacją myślenia czy funkcjonowaniem społecznym. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z diagnozą ma taki sam zestaw trudności.
Wczesna pomoc ma znaczenie
Nowe urojenia, omamy, silna dezorganizacja zachowania albo gwałtowne pogorszenie zdolności dbania o siebie wymagają szybkiej oceny medycznej. Szczególne znaczenie ma bezpieczeństwo, ryzyko samouszkodzenia, odwodnienia, głodzenia, zachowań wynikających z urojeń lub niemożności realnej oceny sytuacji.
Leczenie nie sprowadza się do jednego leku
Farmakoterapia jest ważnym elementem leczenia wielu zaburzeń psychotycznych, ale opieka może obejmować również psychoedukację, wsparcie rodziny, rehabilitację psychospołeczną, pomoc w powrocie do nauki lub pracy i interwencje psychologiczne. Zakres pomocy zależy od potrzeb i etapu choroby.
Stereotyp nie jest informacją kliniczną
Schizofrenia nie jest podwójną osobowością. Sama diagnoza nie pozwala też uznać kogoś za osobę niebezpieczną. Stygmatyzujący język utrudnia szukanie leczenia i może prowadzić do izolacji osób, które potrzebują wsparcia, a nie uproszczonej etykiety.