menu

Nerwica Natręctw (Zaburzenia Obsesyjno-Kompulsywne)

Natręctwa

Czy czujesz potrzebę sprawdzania czegoś w kółko? Czy masz nieustannie te same myśli? Czy czujesz bardzo silną potrzebę, aby wielokrotnie wykonywać pewne rytuały i czujesz, jakbyś nie miał kontroli nad tym, co robisz?

Jeśli tak, to możesz mieć rodzaj zaburzeń lękowych, o nazwie zaburzenia obsesyjno-kompulsywne (ZOK) (ang. obsessive–compulsive disorder, skr. OCD) lub nerwica natręctw.

Co to jest nerwica natręctw?

Wszyscy czasem podwójnie sprawdzają niektóre rzeczy. Na przykład przed wyjściem z domu można dwa razy sprawdzić, aby upewnić się, że kuchenka lub żelazko są wyłączone. Jednak ludzie z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi czują potrzebę, aby wielokrotnie sprawdzać różne rzeczy lub mają pewne myśli czy też wykonują w kółko pewne procedury i rytuały. Myśli i rytuały związane z nerwicą natręctw są wyczerpujące i przeszkadzają w prowadzeniu codziennego życia.

Częste niepokojące myśli nazywane są obsesjami. Aby starać się je kontrolować, osoba z ZOK poczuje nieodpartą chęć powtarzania pewnych rytuałów i zachowań, zwanych kompulsjami. Ludzie cierpiący na to zaburzenie psychiczne nie mogą kontrolować swoich obsesji i kompulsji. Najczęściej rytuały przejmują kontrolę nad zachowaniem tych osób.

Na przykład jeśli ludzie mają obsesję na punkcie zarazków lub brudu, może się u nich wytworzyć przymus wielokrotnego mycia rąk. Jeśli rozwinie się u nich obsesja dotycząca intruzów, mogą wiele razy próbować zamykać drzwi przed pójściem do łóżka. Lęk przed kłopotliwą sytuacją społeczną może skłonić ludzi z nerwicą natręctw do kompulsywnego czesania włosów przed lustrem, a czasem zdarza się wręcz, że ciężko im oderwać się od lustra. Wykonywanie takich rytuałów nie jest przyjemne. W najlepszym wypadku wytwarza chwilową ulgę od niepokoju wywołanego obsesyjnymi myślami.

Inne powszechne rytuały to potrzeba, aby wielokrotnie sprawdzać rzeczy, dotykać rzeczy (szczególnie w określonej kolejności) lub liczyć rzeczy. Niektóre powszechne obsesje obejmują częste myśli o przemocy i krzywdzeniu bliskich, uporczywe myśli o wykonywaniu czynności seksualnych, których dana osoba nie lubi, lub myśli, które są zakazane przez przekonania religijne. Ludzie z zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi mogą być również zaabsorbowani porządkiem i symetrią, mieć trudności z wyrzucaniem rzeczy lub gromadzić niepotrzebne rzeczy.

Zdrowi ludzie także mają rytuały, takie jak sprawdzanie kilka razy przed wyjściem z domu, czy kuchenka jest wyłączona. Różnica polega na tym, że osoby z ZOK wykonują swoje rytuały, mimo że robienie tego zakłóca ich codzienne życie i powtarzanie tych czynności jest dla nich wyczerpujące. Chociaż większość dorosłych z nerwicą natręctw zdaje sobie sprawę, że to co robią jest bezsensowne, to niektórzy dorośli i większość dzieci może nie być świadomym, że ich zachowanie odbiega od normalnego.

Kto jest narażony na zaburzenia obsesyjno-kompulsywne?

Dla wielu ludzi zaburzenia lękowe tego rodzaju rozpoczynają się w dzieciństwie lub wieku nastoletnim. Większość osób zostaje zdiagnozowana do około 19. roku życia. Symptomy nerwicy natręctw mogą ustępować i powracać oraz być bardziej lub mniej nasilone w różnych okresach czasu.

Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne ma około 0,7% dorosłych w Stanach Zjednoczonych. Dotykają mężczyzn i kobiet w mniej więcej równym stopniu oraz pojawiają się zazwyczaj w dzieciństwie, okresie dojrzewania lub wczesnej dorosłości. U jednej trzeciej dorosłych z nerwicą natręctw objawy rozwinęły się w wieku dziecięcym, a badania wskazują, że schorzenie to może występować rodzinnie.