menu

Życie z Depresją

Jak kobiety doświadczają depresji?

Depresja jest powszechniejsza wśród kobiet niż wśród mężczyzn. Wyższy wskaźnik zaburzenia u kobiet może być powiązany z czynnikami biologicznymi, hormonalnymi, psychospołecznymi oraz związanymi z cyklem życia. Naukowcy dowiedli, że hormony bezpośrednio wpływają na chemię mózgu, która kontroluje nastrój i emocje. Przykładowo kobiety są szczególnie podatne na rozwój depresji poporodowej, kiedy to zmiany hormonalne i fizyczne oraz nowa odpowiedzialność za opiekowanie się noworodkiem mogą być przytłaczające.

Niektóre kobiety mogą mieć też ciężką formę zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS), czyli przedmiesiączkowe zaburzenia dysforyczne (PMDD). PMDD są powiązane ze zmianami hormonalnymi, jakie zwykle występują około owulacji i przed rozpoczęciem menstruacji.

U niektórych kobiet występuje zwiększone ryzyko depresji podczas przejścia w menopauzę. Dodatkowo osteoporoza - dolegliwość w której dochodzi do zmniejszenia grubości i gęstości kości - także może być powiązana z zaburzeniem.1 Naukowcy badają wszystkie te potencjalne powiązania i sposób, w jaki cykliczne wzrastanie i obniżanie się poziomu estrogenu i innych hormonów może wpływać na chemię mózgu.2

Oprócz tego, wiele kobiet mierzy się z dodatkowymi stresującymi sytuacjami: obowiązkami w pracy i w domu, trudnościami w związku, opiekowaniem się dziećmi i starzejącymi się rodzicami, ubóstwem oraz nadużyciami. Wciąż jednak niejasne jest, dlaczego u niektórych kobiet stojących w obliczu wielkich wyzwań rozwija się depresja, kiedy u innych z podobnymi problemami schorzenie nie występuje.

Jak mężczyźni doświadczają depresji?

Mężczyźni często doświadczają depresji w sposób inny niż kobiety. Podczas gdy u kobiet ze schorzeniem bardziej prawdopodobne są uczucia smutku, braku wartości i przesadne poczucie winy, to u mężczyzn dominują stany, takie jak rozdrażnienie, utrata zainteresowania kiedyś lubianymi czynnościami, nadmierne zmęczenie i zaburzenia snu.3,4

Mężczyźni mogą być bardziej podatni od kobiet na skierowanie się w stronę alkoholu lub narkotyków, kiedy cierpią na depresję. Mogą oni również stać się zniechęceni, sfrustrowani, poirytowani, rozzłoszczeni i czasem znieważający. Niektórzy z mężczyzn zachowują się nierozważnie lub poświęcają się pracy, aby uniknąć rozmawiania o swoim samopoczuciu z rodziną lub przyjaciółmi. Według danych z USA, pomimo tego, że więcej kobiet dokonuje próby popełnienia samobójstwa, to przez samobójstwo ginie znacznie więcej mężczyzn.5

Jak osoby starsze doświadczają depresji?

Depresja nie jest normalną częścią procesu starzenia. Badania pokazują, że większość seniorów czuje się zadowolona z życia, pomimo cierpienia na więcej chorób lub problemów fizycznych. Jednak gdy osoby starsze mają depresję, to może być ona przeoczona, ponieważ seniorzy mogą wykazywać inne, mniej oczywiste objawy. Mogą być mniej skłonni, aby doświadczać lub przyznawać się do uczuć smutku lub żalu.6

Czasami może być trudno odróżnić żal od dużej depresji. Żal po stracie bliskiej osoby to normalna reakcja na stratę i na ogół nie wymaga profesjonalnego leczenia psychiatrycznego. Jednakże żal, który jest skomplikowany i trwa przez bardzo długi czas w następstwie straty, może wymagać leczenia. Naukowcy kontynuują badania relacji między skomplikowanym żalem i dużą depresją.7

Osoby starsze mogą mieć również więcej stanów chorobowych, takich jak choroba serca, udar mózgu lub rak, które mogą powodować objawy depresji. Albo mogą przyjmować leki z efektami ubocznymi, które przyczyniają się do zaburzenia. Niektóre starsze osoby mogą doświadczać tego, co lekarze nazywają depresją naczyniową, zwaną także miażdżycową. Może ona być rezultatem tego, że naczynia krwionośne stają się mniej elastyczne i twardnieją z czasem, stając się zwężone. Takie stwardnienie naczyń uniemożliwia prawidłowy przepływ krwi do narządów organizmu, w tym mózgu. Ludzie z depresją naczyniową mogą mieć lub być narażeni na współistniejącą chorobę serca lub udar mózgu.8

Chociaż wiele osób zakłada, że najwyższe wskaźniki samobójstw są wśród ludzi młodych, to starsi biali mężczyźni w wieku od 85. lat wzwyż, mają w rzeczywistości najwyższy wskaźnik samobójstw w Stanach Zjednoczonych. Wielu z nich ma zaburzenia depresyjne, których ich lekarze nie są świadomi, choć wiele z tych ofiar samobójstw odwiedza swoich lekarzy w ciągu 1. miesiąca przed swoją śmiercią.9

Stan większości starszych osób z zaburzeniem poprawia się, kiedy otrzymują leczenie lekami przeciwdepresyjnymi, psychoterapią lub kombinacją obu.10 Badania wykazały, że zarówno same leki, jak i leczenie skojarzone, są skuteczne w redukowaniu depresji u seniorów.11 Sama psychoterapia również może być efektywna w pomaganiu starszym osobom w utrzymaniu dobrego samopoczucia, zwłaszcza wśród tych z małą depresją. Psychoterapia jest szczególnie przydatna dla tych, którzy nie są w stanie lub nie chcą przyjmować antydepresantów.12,13

Jak dzieci i młodzież doświadczają depresji?

Dzieci, u których rozwija się depresja, często nadal mają epizody, gdy wchodzą w dorosłość. Dzieci, które mają zaburzenie, są również bardziej narażone na rozwój innej, poważniejszej choroby w dorosłym życiu.14

Dziecko z depresją może udawać, że jest chore, nie chcieć iść do szkoły, przylgnąć do rodzica lub martwić się, że rodzic może umrzeć. Starsze dzieci mogą dąsać się, wpadać w kłopoty w szkole, być negatywne i drażliwe oraz czuć się źle zrozumiane. Ponieważ te oznaki mogą być uważane za normalne wahania nastroju typowe dla dzieci przechodzące przez kolejne stadia rozwojowe, precyzyjne zdiagnozowanie młodej osoby z zaburzeniem może być trudne.

Przed okresem dojrzewania, chłopcy i dziewczęta są tak samo narażeni na rozwój zaburzenia. Jednak do wieku 15. lat dziewczęta mają dwukrotnie większe prawdopodobieństwo niż chłopcy do rozwoju epizodu dużej depresji.15

Depresja wieku nastoletniego pojawia się w momencie wielkiej osobistej zmiany - kiedy chłopcy i dziewczęta tworzą tożsamość niezależną od ich rodziców, zmagają się z kwestiami płci i pojawiającej się seksualności oraz podejmują samodzielne decyzje po raz pierwszy w życiu. Depresja w okresie dojrzewania często współwystępuje z innymi zaburzeniami, takimi jak nerwica, zaburzenia odżywiania lub nadużywanie substancji. Może również prowadzić do zwiększonego ryzyka samobójstwa.14,16

Badanie kliniczne 439. nastolatków z dużą depresją odkryło, że kombinacja leków i psychoterapii była najbardziej skuteczną opcją leczenia.17 Inni naukowcy opracowują i testują sposoby zapobiegania samobójstwom u dzieci i młodzieży.

Depresja dziecięca często utrzymuje się, nawraca i nadal występuje w dorosłym życiu, szczególnie jeśli nie jest leczona.

Jak mogę pomóc bliskiej osobie, która jest w depresji?

Jeśli znasz kogoś, kto jest w depresji, wpływa to również na Ciebie. Najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić, jest pomoc przyjacielowi lub krewnemu w uzyskaniu diagnozy i leczenia. Być może wystąpi potrzeba, aby umówić się na wizytę i iść z tą osobą do lekarza. Zachęcaj bliskiego do kontynuowania leczenia lub poszukiwania innej metody, jeśli nie ma poprawy po upływie 6. - 8. tygodni.

Aby pomóc znajomemu lub krewnemu

  • Oferuj wsparcie emocjonalne, zrozumienie, cierpliwość i zachętę.
  • Rozmawiaj z tą osobą i słuchaj jej uważnie.
  • Nigdy nie odrzucaj uczuć, ale wskazuj na realia i dawaj nadzieję.
  • Nigdy nie ignoruj komentarzy o samobójstwie i przekazuj je do terapeuty lub lekarza bliskiej osoby.
  • Zapraszaj bliską osobą na spacery, wycieczki i inne zajęcia. Próbuj dalej, jeśli odmawia, ale nie naciskaj jej na wzięcie na siebie zbyt wiele, zbyt wcześnie.
  • Udzielaj pomocy w docieraniu na wizyty u lekarza.
  • Przypominaj bliskiemu, że wraz z upływem czasu i leczeniem, depresja ustąpi.

Jak mogę sobie pomóc, jeśli mam depresję?

Jeśli masz depresję, możesz czuć się wyczerpany, bezradny i stracić nadzieję. Podjęcie jakiegokolwiek działania, aby sobie pomóc, może być niezwykle trudne. Ale kiedy zaczniesz rozpoznawać swoje zaburzenie i rozpoczniesz leczenie, zaczniesz czuć się lepiej.

Depresja 12 Depresja 11 Depresja 10

Nie wszystko poprawiło się z dnia na dzień, ale byłem w stanie bardziej cieszyć się życiem i moimi dziećmi.

Aby pomóc sobie samemu

  • Nie czekaj zbyt długo, aby uzyskać ocenę lub leczenie. Istnieje badanie pokazujące, że im dłużej się czeka, tym większe upośledzenie może się rozwinąć. Postaraj się zobaczyć z profesjonalistą najszybciej, jak to możliwe.
  • Staraj się być aktywnym i ćwiczyć. Idź do kina, na mecz lub inne wydarzenie lub aktywność, które kiedyś sprawiały Ci przyjemność.
  • Ustal dla siebie realistyczne cele.
  • Dziel duże zadania na małe, ustalaj pewne priorytety i rób to co możesz, tak jak potrafisz.
  • Staraj się spędzać czas z innymi ludźmi i zwierzać się zaufanemu przyjacielowi lub krewnemu. Staraj się nie izolować i pozwól innym pomóc.
  • Spodziewaj się stopniowej poprawy nastroju, nie natychmiastowej. Nie oczekuj, że nagle "otrząśniesz się" z depresji. Często w trakcie leczenia zaburzenia sen i apetyt zaczną się polepszać przed poprawą nastroju.
  • Odłóż ważne decyzje, takie jak wzięcie ślubu lub rozwodu czy zmiana pracy, aż poczujesz się lepiej. Przedyskutuj decyzje z innymi, którzy znają Cię dobrze i mają bardziej obiektywny obraz Twojej sytuacji.
  • Pamiętaj, że pozytywne myślenie zastąpi negatywne myśli, kiedy depresja zareaguje na leczenie.
  • Kontynuuj uczyć się na temat zaburzenia.

  1. Eskandari F, Martinez PE, Torvik S, Phillips TM, Sternberg EM, Mistry S, Ronsaville D, Wesley R, Toomey C, Sebring NG, Reynolds JC, Blackman MR, Calis KA, Gold PW, Cizza G, for the POWER Study Group. Low bone mass in premenopausal women with depression. Archives of Internal Medicine, 2007 Nov 26; 167(21):2329–2336. 

  2. Rubinow DR, Schmidt PJ, Roca CA. Estrogen-serotonin interactions: implications for affective regulation. Biological Psychiatry, 1998; 44(9):839–850. 

  3. Pollack W. Mourning, melancholia and masculinity: recognizing and treating depression in men. In: Pollack W, Levant R, eds. New Psychotherapy for Men. New York: Wiley, 1998; 147–166. 

  4. Cochran SV, Rabinowitz FE. Men and Depression: clinical and empirical perspectives. San Diego: Academic Press, 2000. 

  5. Kochanek KD, Murphy SL, Anderson RN, Scott C. Deaths: final data for 2002. National Vital Statistics Reports; 53(5). Hyattsville, MD: National Center for Health Statistics, 2004. 

  6. Shear K, Frank E, Houck PR, Reynolds CF. Treatment of complicated grief: a randomized controlled trial. Journal of the American Medical Association. 2005; 293:2601–2608. 

  7. Gallo JJ, Rabins PV. Depression without sadness: alternative presentations of depression in late life. American Family Physician, 1999; 60(3):820–826. 

  8. Krishnan KRR, Taylor WD, et al. Clinical characteristics of magnetic resonance imaging-defined subcortical ischemic depression. Biological Psychiatry, 2004; 55:390–397. 

  9. Luoma JB, Pearson JL, Martin CE. Contact with mental health and primary care prior to suicide: a review of the evidence. American Journal of Psychiatry, 2002; 159:909–16. 

  10. Little JT, Reynolds CF III, Dew MA, Frank E, Begley AE, Miller MD, Cornes C, Mazumdar S, Perel JM, Kupfer DJ. How common is resistance to treatment in recurrent, nonpsychotic geriatric depression? American Journal of Psychiatry, 1998; 155(8):1035–1038. 

  11. Reynolds CF III, Frank E, Perel JM, Imber SD, Cornes C, Miller MD, Mazumdar S, Houck PR, Dew MA, Stack JA, Pollock BG, Kupfer DJ. Nortriptyline and interpersonal psychotherapy as maintenance therapies for recurrent major depression: a randomized controlled trial in patients older than 59 years. Journal of the American Medical Association, 1999; 281(1):39–45. 

  12. Lebowitz BD, Pearson JL, Schneider LS, Reynolds CF, Alexopoulos GS, Bruce MI, Conwell Y, Katz IR, Meyers BS, Morrison MF, Mossey J, Niederehe G, Parmelee P. Diagnosis and treatment of depression in late life: consensus statement update. Journal of the American Medical Association, 1997; 278(14):1186–1190. 

  13. Reynolds CF III, Dew MA, Pollock BG, Mulsant BH, Frank E, Miller MD, Houck PR, Mazumdar S, Butters MA, Stack JA, Schlernitzauer MA, Whyte EM, Gildengers A, Karp J, Lenze E, Szanto K, Bensasi S, Kupfer DJ. Maintenance treatment of major depression in old age. New England Journal of Medicine, 2006 Mar 16; 354(11):1130–1138. 

  14. Weissman MM, Wolk S, Goldstein RB, Moreau D, Adams P, Greenwald S, Klier CM, Ryan ND, Dahl RE, Wichramaratne P. Depressed adolescents grown up. Journal of the American Medical Association, 1999; 281(18):1701–1713. 

  15. Cyranowski JM, Frank E, Young E, Shear MK. Adolescent onset of the gender difference in lifetime rates of major depression. Archives of General Psychiatry, 2000; 57:21–27. 

  16. Shaffer D, Gould MS, Fisher P, Trautman P, Moreau D, Kleinman M, Flory M. Psychiatric diagnosis in child and adolescent suicide. Archives of General Psychiatry, 1996; 53(4):339–348. 

  17. March J, Silva S, Petrycki S, Curry J, Wells K, Fairbank J, Burns B, Domino M, McNulty S, Vitiello B, Severe J. Treatment for Adolescents with Depression Study (TADS) team. Fluoxetine, cognitive-behavioral therapy, and their combination for adolescents with depression: Treatment for Adolescents with Depression Study (TADS) randomized controlled trial. Journal of the American Medical Association, 2004; 292(7):807–820.