menu

Leczenie Osobowości Borderline

Pograniczne zaburzenie osobowości jest często postrzegane jako trudne do leczenia. Jednak przeprowadzone badania pokazują, że można je skutecznie leczyć i stan wielu osób z tym zaburzeniem psychicznym poprawia się na przestrzeni czasu.1,2,3

Borderline 5

Osobowość borderline może być leczona przez psychoterapię. W niektórych przypadkach profesjonaliści od zdrowia psychicznego mogą także zalecać leki do leczenia konkretnych objawów tego zaburzenia psychicznego. Kiedy pacjent jest pod opieką więcej niż jednego profesjonalisty, istotne jest to, aby ci specjaliści porozumiewali się ze sobą odnośnie planu leczenia.

Metody leczenia BPD opisane poniżej to tylko niektóre z opcji, które mogą być dostępne dla chorego. Jednakże badania naukowe odnośnie sposobów leczenia są wciąż w bardzo wczesnych etapach. Konieczne są dalsze testy w celu określenia skuteczności tych terapii, tego, kto może skorzystać z nich najbardziej, oraz jakie są najlepsze sposoby ich dostarczania.

Przy właściwym leczeniu wiele osób doświadcza zmniejszenia ilości lub złagodzenia nasilenia symptomów. Jednak wiele czynników wpływa na ilość czasu potrzebnego, aby objawy tej choroby psychicznej uległy poprawie, więc ważne jest, aby ludzie z BPD byli cierpliwi i otrzymywali odpowiednie wsparcie podczas terapii.

Psychoterapia na osobowość borderline

Psychoterapia jest zazwyczaj pierwszą metodą leczenia dla pacjentów z pogranicznym zaburzeniem osobowości. Aktualne badania wskazują, że psychoterapia może złagodzić niektóre symptomy, ale konieczne są dalsze testy, aby lepiej zrozumieć, jak skutecznie działa.5

Ważne jest to, aby ludzie podczas terapii ufali i dogadywali się z terapeutą. Sama natura BPD może utrudniać ludziom z tym schorzeniem utrzymywanie tego rodzaju więzi ze swoim terapeutą.

Rodzaje psychoterapii stosowane w leczeniu osobowości borderline obejmują następujące:6

  • Terapia poznawczo-behawioralna (CBT). Tego rodzaju psychoterapia może pomóc pacjentom z BPD w identyfikacji i zmianie podstawowych przekonań lub zachowań, które leżą u podstaw błędnego postrzegania siebie i innych oraz problemów w interakcjach z ludźmi. Terapia poznawczo-behawioralna może pomóc zmniejszyć zasięg objawów lękowych i nastrojowych oraz zredukować liczbę zachowań samobójczych lub samookaleczających.7
  • Dialektyczna terapia behawioralna (DBT). Ten rodzaj psychoterapii koncentruje się na koncepcji uważności lub bycia świadomym i oddanym obecnej sytuacji.1 Dialektyczna terapia behawioralna uczy umiejętności kontrolowania intensywnych emocji, ogranicza zachowania autodestrukcyjne i poprawia relacje. Terapia ta różni się od CBT tym, że poszukuje równowagi pomiędzy zmianą a akceptowaniem przekonań i zachowań.8
  • Terapia schematów. Ten typ terapii łączy elementy CBT z innymi formami psychoterapii, które koncentrują się na przeformułowaniu schematów lub sposobów, w jakie ludzie postrzegają samych siebie. Podejście to opiera się na założeniu, że BPD wynika z dysfunkcyjnego obrazu siebie - prawdopodobnie spowodowanego przez negatywne doświadczenia w dzieciństwie - który wpływa na sposób, w jaki ludzie reagują na ich otoczenie, prowadzą interakcje z innymi oraz radzą sobie z problemami i stresem.9

Psychoterapia może być prowadzona wyłącznie pomiędzy terapeutą i pacjentem lub grupowo. Sesje grupowe prowadzone przez terapeutę mogą pomóc nauczyć ludzi z osobowością borderline, jak komunikować się z innymi i jak efektywnie wyrażać siebie.

Jeden typ terapii grupowej, określany skrótem STEPPS (Systems Training for Emotional Predictability and Problem Solving), zaprojektowany jest jako stosunkowo krótka metoda lecznicza, składająca się z dwudziestu dwugodzinnych sesji prowadzonych przez doświadczonego pracownika socjalnego. Naukowcy odnotowali, że psychoterapia STEPPS, w przypadku łącznego stosowania wraz z innymi metodami leczenia (lekami lub psychoterapią indywidualną), może pomóc zmniejszyć objawy i problemowe zachowania w pogranicznym zaburzeniu osobowości, złagodzić symptomy depresji i poprawić jakość życia.10 Skuteczność tego rodzaju terapii nie została jednak szeroko zbadana.

Borderline 6

Rodziny osób z BPD również mogą korzystać z terapii. Wyzwania w radzeniu sobie z chorym krewnym na co dzień mogą być bardzo stresujące, a członkowie rodziny mogą nieświadomie działać w sposób pogarszający objawy ich krewnego.

Niektóre terapie, takie jak DBT-FST (DBT-family skills training), włączają członków rodziny w sesje terapeutyczne. Tego typu programy pomagają rodzinom rozwijać umiejętności, aby lepiej zrozumieć i wspierać krewnego z osobowością borderline. Inne terapie, takie jak Family Connections, koncentrują się na potrzebach członków rodziny. Potrzeba więcej badań, aby określić skuteczność terapii rodzinnej w pogranicznym zaburzeniu osobowości. Badania nad innymi zaburzeniami psychicznymi sugerują, że włączenie członków rodziny może pomóc w leczeniu pacjenta.11

Inne rodzaje terapii, niewymienione na tej stronie, mogą być pomocne dla niektórych osób z BPD. Terapeuci często dostosowują psychoterapię w celu lepszego zaspokojenia potrzeb danego pacjenta. Terapeuta może przejść z jednego rodzaju terapii do innego, mieszać techniki z różnych terapii lub zastosować terapię skojarzoną.

Niektóre objawy osobowości borderline mogą pojawiać się i ustępować, ale podstawowe symptomy w postaci bardzo zmiennych nastrojów, impulsywności i intensywnego gniewu są zwykle bardziej trwałe.12 Ludzie, których symptomy poprawiają się, mogą nadal napotykać na problemy związane z współwystępującymi chorobami psychicznymi, takimi jak depresja czy zespół stresu pourazowego.3 Jednak zachęcające wyniki badań sugerują, że nawrót pełnowymiarowych objawów po remisji jest rzadkością. W jednym z testów, 6 procent badanych z BPD miało nawrót po remisji schorzenia.3

Leki na osobowość borderline

Żaden lek nie został zatwierdzony w USA przez FDA do leczenia osobowości chwiejnej emocjonalnie typu borderline. Tylko nieliczne badania wskazują, że leki są konieczne lub skuteczne dla pacjentów z tym zaburzeniem psychicznym.13 Jednak wiele osób z BPD jest leczonych lekami, w ramach dodatku do psychoterapii. Podczas gdy leki nie leczą pogranicznego zaburzenia osobowości, to niektóre środki mogą być pomocne w zarządzaniu konkretnymi objawami tej choroby psychicznej. Dla niektórych ludzi leki mogą pomóc zmniejszyć symptomy, takie jak nerwica, depresja czy agresja. Ludzie często są leczeni przy użyciu kilku środków w tym samym czasie,4 lecz istnieje niewiele dowodów na to, że praktyka ta jest potrzebna lub efektywna.

Leki mogą powodować różne skutki uboczne u różnych ludzi. Pacjenci z osobowością borderline powinni porozmawiać z lekarzem przepisującym im dany lek o tym, czego spodziewać się od tego środka.

Inne metody leczenia

Kwasy tłuszczowe omega-3

Borderline 7

Jedno badanie przeprowadzone na 30. kobietach z zaburzeniem osobowości typu borderline wykazało, że kwasy tłuszczowe omega-3 mogą pomóc zmniejszyć objawy agresji i depresji.14 Leczenie tą metodą wydawało się być równie dobrze tolerowane, jak często przepisywane stabilizatory nastroju oraz miało niewiele skutków ubocznych. Mniej kobiet biorących kwasy tłuszczowe omega-3 zrezygnowało z badania, w porównaniu do tych, które przyjmowały placebo (tabletka cukru).


  1. Gunderson JG. A BPD Brief: An Introduction to Borderline Personality Disorder: Diagnosis, Origins, Course, and Treatment. (ed)^(eds). http://www.borderlinepersonalitydisorder.com/documents/A%20BPD%20BRIEF%20revised%202006%20WORD%20version%20--%20Jun%2006.pdf . Accessed on July 30, 2007. 

  2. Paris J, Zweig-Frank H. A 27-year follow-up of patients with borderline personality disorder. Compr Psychiatry. 2001 Nov–Dec;42(6):482–7. 

  3. Zanarini MC, Frankenburg FR, Hennen J, Reich DB, Silk KR. The McLean Study of Adult Development (MSAD): overview and implications of the first six years of prospective follow-up. J Personal Disord. 2005 Oct;19(5):505–23. 

  4. Zanarini MC. Ten-Year Course of Borderline Personality Disorder. (ed)^(eds). Borderline Personality Disorder: Course, Outcomes, Interventions. 

  5. Binks CA, Fenton M, McCarthy L, Lee T, Adams CE, Duggan C. Psychological therapies for people with borderline personality disorder. Cochrane Database Syst Rev. 2006;(1):CD005652. 

  6. Stone MH. Management of borderline personality disorder: a review of psychotherapeutic approaches. World Psychiatry. 2006 Feb;5(1):15–20. 

  7. Davidson K, Norrie J, Tyrer P, Gumley A, Tata P, Murray H, Palmer S. The effectiveness of cognitive behavior therapy for borderline personality disorder: results from the borderline personality disorder study of cognitive therapy (BOSCOT) trial. J Personal Disord. 2006 Oct;20(5):450–65. 

  8. McMain S, Pos AE. Advances in psychotherapy of personality disorders: a research update. Curr Psychiatry Rep. 2007 Feb;9(1):46–52. 

  9. Kellogg SH, Young JE. Schema therapy for borderline personality disorder. J Clin Psychol. 2006 Apr;62(4):445–58. 

  10. Blum N, St John D, Pfohl B, Stuart S, McCormick B, Allen J, Arndt S, Black DW. Systems Training for Emotional Predictability and Problem Solving (STEPPS) for outpatients with borderline personality disorder: a randomized controlled trial and 1-year follow-up. Am J Psychiatry. 2008 Apr;165(4):468–78. 

  11. Hoffman PD, Fruzzetti AE. Advances in interventions for families with a relative with a personality disorder diagnosis. Curr Psychiatry Rep. 2007 Feb;9(1):68–73. 

  12. McGlashan TH, Grilo CM, Sanislow CA, Ralevski E, Morey LC, Gunderson JG, Skodol AE, Shea MT, Zanarini MC, Bender D, Stout RL, Yen S, Pagano M. Two-year prevalence and stability of individual DSM-IV criteria for schizotypal, borderline, avoidant, and obsessive-compulsive personality disorders: toward a hybrid model of axis II disorders. Am J Psychiatry. 2005 May;162(5):883–9. 

  13. Binks CA, Fenton M, McCarthy L, Lee T, Adams CE, Duggan C. Pharmacological interventions for people with borderline personality disorder. Cochrane Database Syst Rev. 2006;(1):CD005653. 

  14. Zanarini MC, Frankenburg FR. omega-3 Fatty acid treatment of women with borderline personality disorder: a double-blind, placebo-controlled pilot study. Am J Psychiatry. 2003 Jan;160(1):167–9.