menu

Diagnoza ADHD

ADHD 5

Dzieci dojrzewają w różnym tempie i mają różne osobowości, temperamenty i poziomy energii. Większość dzieci od czasu do czasu się rozprasza, działa impulsywnie i ma problemy z koncentracją. Zdarza się, że te normalne oznaki zachowania mogą być mylone z ADD. Symptomy ADHD zwykle pojawiają się we wczesnym okresie życia, często w wieku od 3. do 6. lat, a ponieważ objawy różnią się od osoby do osoby, zaburzenie może być trudne do zdiagnozowania. Rodzice mogą na początku zauważyć, że ich dziecko traci zainteresowanie rzeczami szybciej od rówieśników lub wydaje się być ciągle "nieskupione" lub "poza kontrolą". Często nauczyciele pierwsi zauważają objawy, gdy dziecko boryka się z przestrzeganiem zasad lub często "wyłącza się" w sali lub na placu zabaw.

Żaden pojedynczy test nie może zdiagnozować u dziecka ADHD. Zamiast tego, licencjonowany pracownik służby zdrowia musi zebrać informacje na temat dziecka oraz jego zachowania i otoczenia. Rodzina może chcieć najpierw porozmawiać z pediatrą. Niektórzy pediatrzy mogą sami dokonać oceny dziecka, ale wielu z nich skieruje rodzinę do specjalisty w zakresie zdrowia psychicznego z doświadczeniem w dziecięcych zaburzeniach mózgu, takich jak ADD. Pediatra lub psychiatra najpierw spróbują wykluczyć inne możliwe przyczyny symptomów. Przykładowo pewne sytuacje, zdarzenia lub dolegliwości zdrowotne mogą spowodować u dziecka tymczasowe zachowania, które przypominają zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi.

Pediatra i specjalista w zakresie zdrowia psychicznego określą między sobą, czy dziecko:

  • Doświadcza niewykrytych napadów, które mogą być związane z innymi medycznymi schorzeniami
  • Ma zapalenie ucha środkowego, które powoduje problemy ze słuchem
  • Ma jakiekolwiek niewykryte problemy ze słuchem lub wzrokiem
  • Ma jakiekolwiek problemy medyczne, które wpływają na myślenie i zachowanie
  • Ma jakiekolwiek trudności w uczeniu się
  • Ma nerwicę, depresję lub inne zaburzenia psychiczne, które mogą powodować objawy podobne do ADD
  • Zostało dotknięte przez znaczną i nagłą zmianę, taką jak śmierć członka rodziny, rozwód lub utrata pracy przez rodzica.
ADHD 6

Specjalista zbierze również informacje od rodziców i nauczycieli oraz sprawdzi szkolne i medyczne zapiski w poszukiwaniu wskazówek, które pomogą ustalić, czy domowe lub szkolne otoczenie dziecka wygląda na niezwykle stresujące lub zdezorganizowane. Może także skonsultować się z trenerami, opiekunkami i innymi osobami dorosłymi, które dobrze znają dziecko.

Specjalista zapyta też:

  • Czy zachowania dziecka są przesadne i długotrwałe oraz czy mają wpływ na wszystkie aspekty jego życia?
  • Czy symptomy zdarzają się częściej u tego dziecka w porównaniu z jego rówieśnikami?
  • Czy zachowania te są ciągłym problemem czy odpowiedzią na tymczasową sytuację?
  • Czy zachowania te występują w różnych otoczeniach czy tylko w jednym miejscu, na przykład na placu zabaw, w klasie lub w domu?

Profesjonalista zwraca szczególną uwagę na zachowanie dziecka podczas różnych sytuacji. Niektóre sytuacje są bardzo zorganizowane, a niektóre mniej. Inne z kolei wymagają, aby dziecko zachowywało baczną uwagę. Większość dzieci z ADHD jest w stanie lepiej kontrolować swoje zachowania w sytuacjach, gdy otrzymują indywidualną uwagę i kiedy są wolne, aby skupić się na przyjemnych czynnościach. Te typy sytuacji są mniej ważne w ocenie. Dziecko może być także oceniane pod względem tego, jak zachowuje się w sytuacjach społecznych oraz może dostać testy zdolności intelektualnej i osiągnięć w nauce, aby sprawdzić, czy ma ono trudności w uczeniu się.

Wreszcie, jeśli po zebraniu wszystkich tych informacji dziecko spełnia kryteria ADHD, zostanie ono zdiagnozowane z tym zaburzeniem zachowania.

Jakie dolegliwości mogą współistnieć z ADHD?

Niektóre dzieci z ADHD mają również inne choroby lub stany zdrowotne. Na przykład mogą one mieć jedno lub więcej z następujących schorzeń:

ADHD 10
  • Trudności w uczeniu się. Dziecko w przedszkolu z zaburzeniem uczenia się może borykać się ze zrozumieniem niektórych dźwięków lub słów czy mieć problemy ze słownym wypowiadaniem się. Dziecko w wieku szkolnym może zmagać się z czytaniem, ortografią, pisaniem i matematyką.
  • Zaburzenia opozycyjno-buntownicze. Dzieci z tym schorzeniem są nadmiernie uparte i buntownicze, często dyskutują z dorosłymi i nie chcą przestrzegać zasad.
  • Zaburzenia zachowania. Przypadłość ta obejmuje zachowania, w których dziecko może kłamać, kraść, walczyć czy zastraszać innych. Może ono niszczyć obiekty, włamywać się do domów lub nosić czy używać broni. Te dzieci lub nastolatki są również w większym stopniu podatne na używanie nielegalnych substancji. Dzieci z zaburzeniami zachowania są narażone na popadanie w kłopoty w szkole lub z policją.
  • Nerwica i depresja. Leczenie ADD może pomóc zmniejszyć zaburzenia lękowe lub pewne formy depresji.
  • Choroba afektywna dwubiegunowa. Niektóre dzieci z ADD mogą mieć również tę chorobę psychiczną, w której występują skrajne różnice nastroju, wahające się od manii (bardzo mocno podwyższony nastrój) do depresji, w krótkich okresach czasu.
  • Zespół Tourette'a. Bardzo niewiele dzieci ma to zaburzenie mózgu, ale wśród tych, które na nie cierpią, wiele ma również ADD. Niektóre osoby z zespołem Tourette'a mają tiki nerwowe i powtarzalne maniery, takie jak mruganie powiek, drgania lub grymasy twarzy. Inni często odchrząkują, parskają lub pociągają nosem czy też niestosownie wykrzykują słowa. Zachowania te mogą być kontrolowane przy pomocy leków.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi może też współistnieć z zaburzeniami snu, moczeniem nocnym, nadużywaniem substancji lub innymi zaburzeniami i chorobami.

Rozpoznanie objawów ADHD i wczesne szukanie pomocy będzie prowadzić do lepszych wyników zarówno dla dzieci dotkniętych schorzeniem, jak i ich rodzin.

Jak diagnozuje się ADD u dorosłych?

Podobnie jak dzieci, dorośli podejrzewający, że cierpią na ADHD, powinni zostać poddani ocenie przez licencjonowanego profesjonalistę w zakresie zdrowia psychicznego. Ten jednak może potrzebować rozważyć szerszy zakres objawów w ocenie dorosłych pod kątem ADD, ponieważ ich symptomy są często bardziej zróżnicowane i prawdopodobnie nie tak jednoznaczne, jak w przypadku dzieci.

By zostać zdiagnozowanym z tym zaburzeniem psychicznym, dorosły musi mieć objawy ADD, które zaczęły się w dzieciństwie i utrzymywały się przez dorosłość.1 Pracownicy służby zdrowia korzystają z określonych skal ocen, aby ustalić, czy dorosły spełnia kryteria diagnostyczne dla ADHD. Lekarz sprawdzi także historię zachowania w dzieciństwie i doświadczeń szkolnych pacjenta oraz przeprowadzi rozmowę z małżonkiem lub partnerem, rodzicami, bliskimi przyjaciółmi i innymi znajomymi. Pacjent przejdzie również badanie lekarskie i różne testy psychologiczne.

Dla niektórych osób dorosłych, diagnoza ADD może przynieść uczucie ulgi. Dorośli, którzy mieli to zaburzenie psychiczne od dzieciństwa, ale nie zostali zdiagnozowani, mogli przez lata rozwinąć negatywne uczucia odnośnie siebie samych. Rozpoznanie ADHD pozwala im zrozumieć przyczyny ich problemów, a leczenie pozwoli im radzić sobie z problemami bardziej efektywnie.


  1. Post RE, Kurlansik SL. Diagnosis and management of adult attention-deficit/hyperactivity disorder. Am Fam Physician. 2012 May 1;85(9):890–6. PMID: 22612184.